LGS'de Yeni Nesil (Beceri Temelli) Soruları Çözme Taktikleri: Paragraf ve Sayısal Stratejileri

Rehberlik servisime gelen 8. sınıf öğrencilerinin bana en sık gösterdiği şey, kitapçığın tam bir sayfasını kaplayan dev bir Matematik veya Fen Bilimleri sorusudur. Öğrenci daha soruyu okumadan "Hocam bu soruya bakın, destan gibi! Ben bunu hayatta çözemem" diyerek sayfayı çevirir. İşte MEB soru yazarlarının tam olarak ölçmek istediği ilk eşik budur: "Görsel Korkutma Eşiği."

Yıllardır çıkmış tüm LGS sorularını analiz eden bir PDR uzmanı olarak sana çok net bir sır vereyim: LGS’de bir sorunun şekli ne kadar büyükse ve metni ne kadar uzunsa, o sorunun içinde sana daha fazla ipucu verilmiş demektir ve matematiksel işlemi bir o kadar kısadır! Çünkü uzun soruda soru yazarı hikayeyi kurgulamak için bütün verileri açıkça yazmak zorundadır.

Yeni nesil sorular senin formül ezberleyip ezberlemediğini ölçmez; zaten formülü sorunun en üstünde ("Yarıçapı r olan dairenin alanı πr²’dir" şeklinde) hazır verir. Senin yapman gereken şey o günlük hayat hikayesini (örneğin bir marangozun tahtayı eş parçalara bölmesini) matematik diline (EBOB’a) çevirmektir.

PDR Uzmanı Notu / Çalışma Masası Önerisi: Tam sayfalık bir soru gördüğünde beynine hemen şu komutu ver: "Şeklin büyüklüğü benim gözümü korkutmak için konuldu; şeklin yarısı zaten hikaye görseli, asıl işlem 2 satır!"

Yeni nesil bir Matematik veya Fen sorusunu en üst satırdan başlayıp en alt satıra kadar tek seferde roman okur gibi okursan, son cümleye geldiğinde ilk cümledeki sayıları unutursun ve soruyu 3 kez baştan okumak zorunda kalırsın. Bunun yerine "Sondan Başa ve Parçalayarak Okuma" tekniğini kullanmalısın:

LGS Sözel oturumda 20 Türkçe sorusunun yaklaşık 14-16 tanesi doğrudan okuduğunu anlama, görsel/grafik yorumlama ve sözel mantık sorusudur. Paragrafı okurken gözünün satırlarda kayıp gittiğini ama aklının başka yerde olduğunu fark ediyorsan şu 5 tekniği hemen uygula:

• 1. Önce Soru Kökü, Sonra Seçeneklere Göz Atma, En Son Paragraf: "Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?" tarzı yardımcı düşünce sorularında önce şıklara 5 saniye göz gezdirip anahtar kelimeleri gör, sonra paragrafı oku ve bulduğun şıkkı anında ele.
• 2. Paragrafın İlk ve Son Cümlesine Odaklan: Ana düşünce ("asıl anlatılmak istenen") sorularında cevabın %85’i paragrafın son iki cümlesinde ("Özetle, o halde, kısacası, demek oluyor ki...") gizlidir.
• 3. Kendi Yorumunu Katma, Metnin Sınırlarında Kal: "Bence böyle olmalı" dediğin an tuzağa düşersin. Her zaman "Parçaya göre / yazarın bakış açısına göre" düşün.
• 4. Grafik ve Tablo Sorularında Başlık ve Eksenleri Kontrol Et: Görsel okuma sorularında öğrencilerin en çok düştüğü tuzak, tablonun birimini (bin mi, yüzdelik mi, adet mi) okumadan şıklara atlamaktır.
• 5. Her Gün Sabit 20 Paragraf Rutini: Paragraf yeteneği sınavdan 1 ay önce çalışılarak gelişmez; her gün kronometreyle 20 paragraf sorusunu 22-25 dakikada çözmek okuma kasını çelikleştirir.

Evde Uygulama Önerisi: Bu hafta çözeceğin her Matematik yeni nesil sorusunda "Kalemle Hikaye Çevirisi" kuralını dene: Sorudaki her noktalama işaretinde (nokta veya virgülde) dur ve o cümlede ne dediğini şeklin üstüne yazmadan ikinci cümleye geçme!